مقالات شهری

شهرهاي جهان اسلام و رويارويي با نوگرايي(مدرنيسم)

تا پيش از ورود مدرنيسم به شهرهاي جهان اسلام، سيستم‌هاي اقتصادي –اجتماعي و فضايي در اين شهرها از قوانين روحاني اسلام تبعيت مي‌كرده است. عميق‌ترين دگرگوني‌ها در شهرهاي جهان اسلام از اواخر قرن نوزدهم و در قرن بيستم رخ داده كه از آن به شهري شدن تحميلي و از خود بيگانه ياد مي‌شده زيرا ايجاد آن با نيروي خارجي يعني مدرنيتة غرب توأم بوده است. توسعة برون زا موجب نشده كه اين شهرها علاوه بر از دست دادن سامانه‌‌هاي گذشتة خود به نارسايي‌ها و ناهنجاري‌هاي شهرهاي مدرن نيز مبتلا شوند.

با اين حال ضرورت احياي ارزش‌هاي از دست رفته و وجود ميراث عظيم تاريخي –فرهنگي در كانون جهان اسلام يعني شهرهاي خاورميانه از يك سوي و تداوم رشد جمعيت اين شهرها در آينده و بروز مشكلات مربوط به مسكن، تسهيلات شهري و توسعة كنترل نشده، ضرورت تلفيق الگوهاي نظري و علمي تلفيق سنت و مدرنيته و برنامه‌ريزي و توجه به اين شهرها را ايجاد مي‌كند. در بخش نخست اين مقاله عمده‌ترين پيامدهاي ناشي از ورود مدرنيسم و همچنين اهميت و لزوم توجه به شهرهاي جهان اسلام مورد بحث قرار گرفته است. در بخش ديگر تنگناهاي حاكم بر برنامه‌ريزي براي اين شهرها با توجه به شرايط كنوني فهرست شده‌اند.

عمده‌ترين اين مشكلات فقدان منابع و الگوهاي كارآمد با توجه به رويكردهاي موجود تاريخي به اين شهرها، دولت‌ مدار بودن كشورهاي اسلامي و عدم مشاركت مردمي در برنامه‌ها، نگرش بخشي، تنش‌زا بودن منطقة جهان اسلام و ايده‌هاي غيرواقع‌نگر يا جزء‌نگر مي‌باشد.

 واژگان كليدي:نوگرايي(مدرنيسم)، شهرهاي اسلامي، شهرهاي جهان اسلام، شهر اسلام.

  • برای دانلود متن کامل مقاله اینجا را کلیک نمائید.

اطلاعات اضافی